Zonne-energie is de afgelopen vijf jaar ongekend populair geworden. Naar schatting hebben ruim 400.000 huishoudens zonnepanelen op hun dak. Steeds meer bedrijven volgen dit voorbeeld. Zet deze trend in 2017 door? In aanloop naar de 9e editie van The Solar Future NL delen drie experts hun mening. Peter Desmet is CEO van groothandel Solar Clarity, Peter Segaar is onbezoldigd marktonderzoeker van de industrie en Olof van der Gaag, afkomstig van Natuur & Milieu, is sinds maart 2016 directeur van de Nederlandse Vereniging van Duurzame Energie.

Peter Desmet

Peter Desmet

Peter Segaar

Peter Segaar

Olof van der Gaag

Olof van der Gaag


Groeimarkt

Eind 2016 zou er voor ruim twee gigawattpiek aan PV-vermogen in Nederland staan opgesteld, schat marktonderzoeker Peter Segaar. Een capaciteitsgroei van 35 procent ten opzichte van 2015, toen het totaal op 1,5 GWp lag. Kleinverbruikers zoals huishoudens, het midden – en kleinbedrijf en scholen zijn goed voor ruim de helft van dit totaal. Segaar schat in dat er inmiddels tussen de 400.000 en 450.000 huishoudens zonnepanelen op hun dak hebben.

‘Eind 2017 zal het totaal mogelijk rond de 2,6 GWp uitkomen’

‘De markt blijft in 2017 lekker doorgroeien’, aldus Segaar. ‘De residentiële markt is en blijft de stabiele pijler onder verdere marktgroei. Maar dit jaar is er ook veel te verwachten van de commerciële markt. Eind 2017 zal het totaal mogelijk rond de 2,6 GWp uitkomen’, zo luidt zijn prognose.
Hiermee komt de voorspelling in de Nationale Energieverkenning, een totaalvermogen van 4 tot 5 GWp in 2020, steeds meer in zicht. Segaar: ‘Groeiende segmenten zijn de sociale huursector, scholen, sportclubs (de recente EDS-regeling is ruim overtekend, redactie) en boerenbedrijven. Postcoderoosprojecten worden populairder, ik tel er inmiddels ruim honderd. Maar lease blijft hier een lastige propositie’.

De belangrijkste voorwaarde van verdere groei is dat salderen voor kleinverbruikers in enerlei vorm behouden blijft, aldus de drie experts. Vorig jaar heeft adviesclub PriceWaterhouseCoopers in opdracht van het ministerie van Economische Zaken de regeling doorgelicht. Minister Kamp kondigde daarop aan in het voorjaar met een aantal toekomstscenario’s te komen. Deze hebben betrekking op de regeling vanaf 2020, zo staat in zijn begeleidende Kamerbrief te lezen.

‘Kamp erkent dat salderen bijdraagt aan het draagvlak van een energietransitie. Dat is een goed teken.’

‘Een stimulering voor zonne-energie moet tot 2030 behouden blijven, in wat voor vorm dan ook. Door de terugverdientijd van gemiddeld zeven jaar blijven zonnepanelen aantrekkelijk voor de consument’, aldus Olof van der Gaag, directeur van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie en een van de vele belanghebbende partijen in deze kwestie. ‘Kamp erkent dat salderen bijdraagt aan het draagvlak van een energietransitie. Dat is een goed teken. De regeling is dermate succesvol dat hij daar politiek niet aan voorbij kan gaan’.

Peter Desmet sluit zich daarbij aan: ‘Salderen is cruciaal voor de duurzame transitie van Nederland en maakt zonne-energie voor Jan met de Pet aantrekkelijk. Politiek is dit een urgent onderwerp, zeker. Steeds meer partijen zijn er afhankelijk van. Bijvoorbeeld de bouw – en huursector met het nul-op-de-meterconcept’.

Goudkoorts

De experts zijn er ook over eens: Nederland wordt voor ontwikkelaars steeds interessanter om grootschalige projecten te ontwikkelen, op bedrijfsdaken of op open velden. Drijver achter die groei is de nationale SDE+ subsidieregeling. In 2016 is er tijdens de eerste van de SDE+ regeling voor 179 megawattpiek aan subsidie gegund. De toegekende capaciteit voor ronde twee is nog onbekend.
Segaar: ‘Ik heb al voor 332 MWp aan grondgebonden projecten met SDE subsidie beschikkingen klaar staan, die deels in 2017 zullen worden gebouwd. Dat tikt natuurlijk aan. Ook verwacht ik nog een stroom projecten uit de SDE+ 2014 regeling, maar hoeveel capaciteit dat gaat opleveren is zeer onzeker’.  
Hij rekent voor: van de gegunde 883 MWp uit recordjaar 2014 is er momenteel slechts een derde daadwerkelijk aan het net gekoppeld.

‘Goedbedoelde goudkoorts’, oordeelt Desmet. ‘Teveel partijen ruiken kansen, maar hebben geen idee hoe moeilijk het is om met name de financiering te regelen. Een megawattproject is een miljoenenproject en dat regel je niet met goede bedoelingen alleen. Er zit daardoor nog teveel lucht in de projectenmarkt. Een oplossing is om vooraf een vergoeding te vragen aan subsidieaanvragers. Het mes snijdt aan twee kanten: men moet echt na gaan denken voordat een SDE+ aanvraag wordt gedaan. Als er dan een gunning komt, is deze ook voor iedereen meer waard’.

Een gevolg van een aantrekkende projectenmarkt is dat ervaren projectontwikkelaars, vaak uit het buitenland, toetreden tot de Nederlandse markt. Segaar: ‘Ik heb daar soms dubbele gevoelens over, want het gaat wel om Nederlands subsidiegeld’.

Van der Gaag ziet daar niet zoveel problemen in. Hij verwijst daarbij naar de offshore windindustrie. ‘Daar kreeg het Deense Dong Energy ook als eerste een windtender gegund. We kunnen leren van de gouden formule overheidssubsidies, ondernemersvriendelijke procedures en kostenverlagingen. Tennet is verplicht de aansluiting op het elektriciteitsnet te regelen. Neem zoveel mogelijk barrières weg voor de markt. Dus waarom besluiten gemeenten en provincies niet om hun daken inclusief vergunning te tenderen voor zonne-energie?’

Doorbraak voor accu’s?

In de VS en in toenemende mate in Duitsland krijgen consumenten een compleet pakket van zonnepanelen en opslag aangeboden. Wordt 2017 de doorbraak van de accu? Daar verschillen de meningen over.
Segaar: ‘Opslag is nog voorbehouden aan pioniers. In Duitsland waar al meer ervaring is opgedaan luidt de conclusie: grotere collectievere batterijen op wijk – en buurtniveau zijn effectiever en efficiënter. Ik verbruik zelf maar 1.200 kilowattuur en dit streep ik weg met zonnestroom. Waarom dan een dure accu aanschaffen?’

‘Het zelfverbruik van huishoudens moet omhoog. Nu blijkt dat slechts één kwart van de zonnestroom voor eigen verbruik is.’

Van der Gaag ziet wel ‘technische potentie’ van opslag op huishoudniveau: ‘Kijk, het zelfverbruik van huishoudens moet omhoog. Nu blijkt dat slechts één kwart van de zonnestroom voor eigen verbruik is. Een elektrische auto is een oplossing, maar niet voor iedereen weggelegd. Voorlopig zal het niet hard gaan met opslag zolang saldering blijft bestaan’.

Desmet ziet vooral kansen voor de zakelijke markt. ‘Met genoeg collectieve batterijcapaciteit vorm je een factor op het zogenaamde primaire reservevermogen (vermogen dat direct beschikbaar moet zijn om de balans op het net te handhaven, redactie). Bedrijven die het batterijvermogen leveren kunnen flexibeler en uiteindelijk goedkoper hun energie in – en verkopen’.

Op 18 Mei 2017 zal de negende editie van The Solar Future NL plaatsvinden. The Solar Future NL is het grootste netwerk & inspiratie platform voor de Nederlandse zonne-energie markt.

Comment